«Сыбайлас жемқорлыққа жол бастама - адамның

адамшылығы- өзінен!»

«Адамның адамшылығы - ақыл, ғылым, жақсы ата, жақсы ана, жақсы құрбы, жақсы ұстаздан болады.

Адам ақысыздығынан азбайды, ақылдының сөзін ұғып аларлық жүректе жігер, қайрат, байлаулылық жоқтығынан азады»,- деп бекер айтып, ескертпегендей  екен Ұлы Абай атамыз.

        Сыбайлас жемқорлықпен күрес мемлекетіміздің ең маңызды қызметі болды және болып қала береді.

Бүгінгі күні сыбайлас жемқорлық мемлекеттің тиімді дамуын тежейтін күрделі жағдайлардың бірі болып табылады және үлкен әлеуметтік қауіп төндіреді. Сондықтан сыбайлас жемқорлықпен күресудің құқықтық тетіктерін әзірлеу қазіргі заманғы Қазақстан елінің  қоғамы мен мемлекет дамуының маңызды және өзекті мәселесіне айналуда.

        Қазіргі уақытта мемлекет тарапынан жасалып жатқан барлық күш-жігерге қарамастан, сыбайлас жемқорлық елдің ұлттық қауіпсіздігіне нақты қауіп төндірді. Ол қоғамның тұрақтылығы мен қауіпсіздігіне нұқсан келтіреді, әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуда елеулі және нақты шығындарға әкеледі. Сондықтан онымен пәрменді күресуге дайын болуды әлемдік қауымдастық мемлекеттің өркениетінің, демократиялық құндылықтарға адалдығының басты көрсеткіші ретінде қарастырады.

        Сыбайлас жемқорлық кез келген мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігіне төнетін қатерлердің бірі болып табылады деген тұжырым арнайы дәлелдеуді қажет етпейді, өйткені «сыбайлас жемқорлық деңгейі неғұрлым жоғары болса, қоғам кедейленеді, елдің саяси және экономикалық жүйесі неғұрлым тұрақсыз болса, соғұрлым жоғары болады. қоғамды криминализациялау дәрежесі» орын алады. Пайда болған кезде бұл дертті  тану қиын, бірақ оңай емделеді. Егер ол жұмыс істеп тұрса, оны тану оңай, бірақ емдеу қиын. ХХ ғасырдың басындағы неміс социологиясының классигі. М.Вебер шенеуніктердің үстемдігі кез келген мемлекеттің негізі екенін мойындай отырып, бюрократияның бақыланбайтын «құпия» ұйымға айналуы мүмкін екенін және түптеп келгенде өз қызметін жеке басының пайдасы үшін пайдалануы мүмкін екенін ескертті.

        Сыбайлас жемқорлық – адам дамуының ең ауыр және қауіпті сын-қатерлерінің бірі. Ол мемлекеттің егемендігі мен қауіпсіздігіне нұқсан келтіріп қана қоймайды, сонымен бірге адамзат өркениетінің негізіне нұқсан келтіреді, адамдар өмірінің барлық саласының қалыпты дамуын бұзады, олардың моральдық және материалдық әл-ауқатын төмендетеді, сонымен қатар ең қауіпті жағдайлардың бірін ауырлатады. адамның қалыпты өмір сүруіне де, жүріс-тұрысына да жағдай.кәсіпкерлік дағдарыстар – сенім дағдарысы.

        Сыбайлас жемқорлықтың кері әсері саяси элитаны қалыптастыруға, сайлау процесіне, мемлекеттік органдар мен азаматтық қоғам институттарының қызметіне таралады.

Қазақстандағы сыбайлас жемқорлықтың себептеріне мыналар жатады:

     дүние жүзіндегі жаһандық үдерістер аясында нарықтық қатынастарға жедел көшу;

     мемлекеттік құрылымның өзгеруі немесе өзгеруі;

     басқару тиімділігінің төмендігі (әкімшілік реформаның жетілмегендігі);

     заңнамадағы олқылықтар және оның әлеуметтік-экономикалық қатынастардың дамуында артта қалуы;

     қоғамдық имандылық жағдайы, жаңа адамгершілік құндылықтарды дәріптеу, жеке басының өркендеу және баю культі;

     ел тұрғындарының құқықтық сауатсыздығы;

     мемлекеттік мекемелердің көпшілігінің тиімсіз жұмыс істеуі;

     құқық қорғау органдарының ұйымдасқан қылмысқа, оның ішінде мемлекеттік басқарудың барлық деңгейлеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұруға кадрлық техникалық және операциялық дайын болмауы.

Сыбайлас жемқорлықтың кең ауқымдылығына қарамастан, бұл құбылыспен күресудің жеткілікті тиімді әдістері бар, бұл әлемдік тәжірибеде сәтті дәлелденген.

Осыған байланысты сыбайлас жемқорлықтың себептерін жан-жақты зерделеу маңызды, өйткені оның себептерін анықтау арқылы сыбайлас жемқорлықтың қалыптасуына әсер ететін барлық ықтимал факторларды жоюға болады.

        2022 жылдың наурыз айында Сәтбаев қаласының «Күншуақ»бөбекжайында» КМҚК жас мамандармен «Өз күшімізге сенеміз!»атты тақырыпта дөңгелек үстел ұйымдастырылып, өткізілді. Жас мамандар өз біліктіліктері мен білімдерін ең басты орынға қоя отырып,еңбексүйгіштік қасиеттерімен үлкен белестерді бағындыруға болатынын анық айтылды. Сонымен қатар, бөбекжай  ата-аналарына арналған топ бұрыштарына үнемі «Жемқорлыққа жол жоқ!» ақпарат- кеңестер жаңартылып,таратылады.

        Өкінішке орай, бүгінгі күні басты назар сыбайлас жемқорлықтың зардаптарымен күресуде, ал сыбайлас жемқорлықтың себептері іс жүзінде назардан тыс қалып отыр. Жалпы мемлекет тарапынан ғана емес, азаматтық қоғам мен жекелеген азаматтардың да мақсатты күш-жігер қажет екені сөзсіз. Жоғарыда аталған шараларды жүзеге асыру сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға септігін тигізетіні даусыз. Сол себепті, сыбайлас жемқорлықтың алдын-алу мақсатында жылдық жоспарға сәйкес педагог-психолог Султанова Г.О «Жемқорлықтың қармағынан қалай құтылуға болады?» атты брейн-ринг өткізді. Осындай іс-шаралармен қатар, бөбекжайда үнемі «Сенім поштасы» жәшігі, «Сенім телефоны» сыбайлас жемқорлықтың алдын-алу мақсатында өз жұмысын жалғастырады.

        Сонымен қатар, заңнаманы жетілдіру сыбайлас жемқорлық көріністерінің мүмкіндіктерін барынша азайту жолымен жүруі, сыбайлас жемқорлықтың өркендеуіне ықпал ететін фактор ретінде заңнаманың жетілдірілмегендігі мәселесін шешуге ғана емес бағытталған шаралар кешенін қамтуы керек. мемлекеттік органдардың қызметін бақылау, кадр саясатының төмендігі,сондай-ақ мемлекеттік басқару ауқымын қысқарту, сонымен қатар азаматтық қоғамның құқықтық және моральдық санасының қоғамдық жетілмегендігі мен деформациясын азайту, сыбайлас жемқорлық мінез-құлқына төзбеушілікті қалыптастыру, қоғамда мінез-құлықтың сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұрақты стандартын дамыту. , азаматтардың құқықтық санасын және жалпы қоғамның құқықтық мәдениетін арттыру.

Сәтбаев қаласы «Күншуақ» балабақшасы»КМҚК

Педагог – психолог: Султанова Г.О